Zarządzanie produkcją – cele i metody

Każde przedsiębiorstwo dąży do maksymalnego zwiększenia zysku przy jednoczesnej optymalizacji procesów produkcyjnych oraz minimalizacji zużycia własnych zasobów.

Aby firma mogła rywalizować w szybko zmieniającym się środowisku biznesowym, niezbędne staje się wypracowanie efektywnego zarządzania produkcją. Co to takiego i jakie etapy obejmuje?

Czego dowiesz się z tego artykułu?

Świadome zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie to złożony proces, który wymaga dobrego zaplanowania. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się:

• Na czym polega zarządzanie produkcją?
• Z jakich elementów jest zbudowany proces zarządzania produkcją?
• Które metody koordynacji produkcji są najpopularniejsze?
• W jaki sposób wdrożenie ERP wspiera produkcję w firmie?

Zarządzanie produkcją – definicja

Zarządzanie produkcją polega na realizacji działań produkcyjnych w taki sposób, aby były:

• planowane,
• uporządkowane,
• kierowane,
• kontrolowane.

Efektywne planowanie produkcji ma kluczowe znaczenie przede wszystkim w firmach, które dostarczają półprodukty lub gotowe wyroby. Kluczem do efektywnej organizacji produkcji jest wydajne przetwarzanie surowców zgodnie z harmonogramem i przy minimalnych kosztach logistyki, a także szkolenie pracowników tak, aby wyeliminować potencjalne wąskie gardła w całym procesie technologicznym.

Z jakich elementów składa się zarządzanie produkcją?

Proces zarządzania produkcją w każdym przedsiębiorstwie będzie wyglądał nieco inaczej, ponieważ planowanie kolejnych zmian trzeba dopasować do już istniejącej infrastruktury. Można jednak wskazać na kluczowe etapy, które pojawiają się w każdym przypadku. Są to:

1. Projektowanie produktu — polega na opracowaniu idei nowego produktu z uwzględnieniem technologii, założeń dotyczących designu i doświadczeń użytkownika, uwzględnia pracę technologów i projektantów.
2. Konstruowanie produktu — na tym etapie następuje wybór surowców, jakie zostaną wykorzystane w procesie produkcji, ustalenie wymaganej ilości materiałów, kształtu i parametrów.
3. Stworzenie procesu technologicznego — proces technologiczny to zbiór metod, narzędzi, a także obliczenie kosztów pracy, zużytej energii i mocy przerobowych niezbędnych do wytworzenia produktu.
4. Organizacja produkcji — polega na ustaleniu przepływu materiałów, pracowników i maszyn tak, aby produkcja przebiegała w możliwie optymalny sposób.
5. Wybór materiałów i dostawców — polega na określeniu materiałów, jakie mają zostać wykorzystane w procesie produkcji, a także zidentyfikowaniu ich dostawców, będących w stanie zaspokoić zapotrzebowanie na zamówienia. Na tym etapie należy dążyć do jednoczesnego utrzymania odpowiednio wysokiej jakości, terminowości i zmniejszenia kosztów.

Niezależnie od tego, jak w danej firmie wyglądają poszczególne etapy zarządzania produkcją, ważne jest jej ciągłe doskonalenie. Specjaliści zajmujący się zarządzaniem często odwołują się do Cyklu Deminga, czyli etapów PDCA (Plan, Do, Check, Act). To nieustanny proces iteracji polegający na poszukiwaniu coraz lepszych rozwiązań.

Metody zarządzania produkcją

Na przestrzeni lat wypracowano wiele modeli zarządzania produkcją. Zasadniczo każdy z nich zmierza do skrócenia czasu realizacji zamówień, optymalizacji stanów magazynowych i zwiększenia efektywności, ale robi to w nieco inny sposób. Przyjrzyjmy się kilku przykładowym modelom działania.

Lean Manufacturing

Koncepcja Lean Manufacturing wywodzi się z systemu Toyota Production System opracowanego na potrzeby maksymalizacji produkcji w branży automotive. Jej głównym celem jest zwiększenie efektywności poprzez eliminację wszelkich przejawów marnotrawstwa. Można tutaj wskazać na cztery kluczowe elementy:

1. planowanie zapotrzebowania materiałowego tak, aby zapasy były jak najmniejsze,
2. maksymalne wykorzystanie zdolności produkcyjnych i eliminację zbędnych operacji,
3. utrzymanie krótkich i wewnętrznie zintegrowanych cykli produkcyjnych,
4. terminowość dostaw.

Kanban

Inną metodą, która zwiększa efektywność produkcji, jest Kanban. Podobnie jak Toyota Production System również i ta filozofia wywodzi się z Japonii. Metoda oparta na Kanban zakłada zasadę „7x żadnych”:

• żadnych braków,
• żadnych opóźnień,
• żadnych zapasów,
• żadnych kolejek,
• żadnych bezczynności,
• żadnych zbędnych operacji,
• żadnych przemieszczeń towarów lub pracowników.

Plan produkcji Kanban dąży do maksymalnego wykorzystania zasobów i może definiować zarówno proste procesy w małych firmach, jak i złożone operacje w dużych organizacjach

Benchmarking

Zarządzanie zmianą w całej organizacji przy użyciu benchmarkingu polega na porównywaniu wybranych parametrów z bezpośrednią konkurencją. Kluczowe znaczenie ma tutaj zarówno zidentyfikowanie rywali rynkowych, jak i określenie KPI (Key Performance Indicators), które mają być mierzone.

Nowoczesne metody agregacji danych stosowane przez systemy ERP umożliwiają monitorowanie efektywności codziennej pracy w czasie rzeczywistym.

Six Sigma

Metoda Six Sigma została z sukcesem wdrożona przez koncern Motorola i spisała się na tyle dobrze, że firma w 1988 roku otrzymała Amerykańską Nagrodę Jakości im. M. Baldridge’a. Zakłada wypracowanie dobrych wzorców produkcyjnych tak, aby identyfikacja i eliminacja błędów było możliwe jeszcze przed ich wystąpieniem.

Wdrożenie w firmie filozofii Six Sigma zakłada ciągłą pracę nad procesami i ich nieustanną optymalizację. Zarządzanie jakością w tym modelu pozwala na obniżenie kosztów produkcji i nadzoru. Kluczowe kroki we wdrożeniu Six Sigma wymaga zdefiniowania procesu i jego pomiaru, analizy oraz udoskonalania i kontroli.

Just-In-Time

Praktyka Just-In-Time bazuje na dostarczaniu towarów i usług dokładnie wtedy, kiedy są one potrzebne. Dzięki optymalnemu wykorzystaniu zasobów firma może skrócić czas realizacji procesu i zredukować zapasy pozyskując je tylko wtedy, kiedy wykonywane są cele produkcyjne.

Łatwo zauważyć, że poszczególne systemy zarządzania produkcją w przedsiębiorstwie mają ze sobą wiele wspólnego. Dysponując odpowiednim oprogramowaniem, możesz mierzyć wskaźnik w każdym z nich, niezależnie od filozofii firmy.

Cele zarządzania produkcją

Głównym zadaniem zarządzania produkcją jest zwiększenie konkurencyjności na rynku. Optymalizacja zasobów i pełna kontrola zapotrzebowania materiałowego powodują, że wydajność produkcji jest stale utrzymywana na poziomie odpowiadającym popytowi, a jednocześnie możliwe jest jej ciągłe skalowanie. Innymi słowy, powstaje dokładnie tyle produktów, ile trzeba, aby odpowiedzieć na zapotrzebowanie rynku.

Współczesne metody zarządzania produkcją stawiają sobie za cel także optymalizację wykorzystania zasobów. Minimalizacja odpadów przy jednocześnie maksymalnym wykorzystaniu narzędzi i zasobów ludzkich oraz sprzętowych pozwalają zwiększyć efektywność produkcji i obniżyć jej koszt.

Świadome zarządzanie firmą produkcyjną powoduje, że nie marnują się w niej roboczogodziny, nie ma zbędnych przestojów, a maszyny są serwisowane z wyprzedzeniem, aby uniknąć awarii.

W przedsiębiorstwach produkcyjnych stosujących surowe normy standaryzacyjne (np. przemysł automotive, branża lotnicza, maszynowa) decydujące znaczenie ma kontrola jakości. Powinna być ona zintegrowana z całym procesem produkcyjnym na każdym jego etapie, a nie stanowić odrębnego elementu w całym łańcuchu czynności.

Dzięki temu, że kontrola jakości obejmuje szereg procesów, przedsiębiorca może wykryć nieprawidłowości na wczesnym etapie i odpowiednio zaadresować dalsze działania. Wiadomo, kiedy powstała wadliwość i kto jest za nią odpowiedzialny.

Jak przebiega wdrożenie systemu zarządzania produkcją?

Wdrożenie każdej metody zarządzania produkcją w organizacji składa się z podobnych elementów. Są to:

• Krok pierwszy — analiza stanu początkowego — należy zidentyfikować wszystkie procesy produkcyjne, ich wydajność, a także ograniczenia i „wąskie gardła” w organizacji.
• Krok drugi — wybór optymalnej metody zarządzania produkcją — firma produkująca części samochodowe może odnieść korzyści z innego rozwiązania niż przedsiębiorstwo działające w sektorze spożywczym lub meblarskim.
• Krok trzeci — wdrożenie metody zarządzania produkcją — zwykle implementacja nowych rozwiązań przebiega stopniowo (np. działami), co pozwala na wychwycenie ewentualnych błędów.
• Krok czwarty — ocena efektywności i korekty — wdrożenie nowych rozwiązań powinno być mierzone pod względem skuteczności dla konkretnych punktów odniesienia.

Kiedy korzystasz z programu do zarządzania produkcją, wiele czynności związanych z wdrożeniem nowego systemu lub optymalizacją już istniejącego możesz zautomatyzować.

Jakie oprogramowanie wspomaga zarządzanie produkcją?

Niezależnie od tego, jaki model zarządzania produkcją obierasz w swojej firmie, warto uświadomić sobie rolę systemów produkcyjnych ERP (a dokładniej oprogramowania klasy ERP z modułem MRP) w całym procesie. W jaki sposób program do zarządzania firmą Hermes SQL ułatwia opracowanie, kontrolę i poprawę systemu zarządzania produkcją?

1. Obsługa technologii pozwala zdefiniować skład materiałowy produktu oraz niezbędne zasoby i czynności, a także oszacować czas i koszt realizacji zlecenia wraz z ilością odpadów.
2. Planowanie produkcji uwzględnia analizę chodliwości, programy sprzedaży, zamówienia od klientów i stany magazynowe automatycznie tworząc łańcuch dostaw.
3. Generowanie zleceń produkcyjnych z uwzględnieniem stanu zapasów i obciążenia gniazd roboczych pozwala na maksymalne wykorzystanie możliwości produkcyjnych zakładu.
4. Harmonogramowanie produkcji z wykorzystaniem wykresu Gantta umożliwia określenie terminu rozpoczęcia i zakończenia działań, kolejności produkcji, w tym przygotowanie planu dla poszczególnych stanowisk.
5. Kontrola jakości pod względem zgodności z określonymi normami na każdym etapie umożliwia opracowanie optymalnej strategii produkcji. To także możliwość zidentyfikowania czasu, miejsca i dostawcy wadliwego wyrobu.

Wdrożenie oprogramowania ERP HermesSQL pozwala wdrożyć efektywne procesy w przedsiębiorstwie produkcyjnym, niezależnie od tego, czy preferujesz filozofię JIT, Six Sigma lub dowolny inny paradygmat. Zintegruj wszystkie elementy procesu produkcyjnego w jednym miejscu!

FAQ

Czym jest zarządzanie produkcją?

Zarządzanie produkcji to ogół działań związanych z planowaniem, organizacją, kierowaniem i kontrolą procesów związanych z dostarczaniem towarów lub usług. Optymalna produkcja ma kluczowe znaczenie dla maksymalizacji zysku przedsiębiorstwa.

Jakie są najważniejsze cele zarządzania produkcją?

Podstawowymi celami zarządzania produkcją są: zwiększenie konkurencyjności, optymalizacja wykorzystania zasobów i kontrola jakości. Wszystkie te cele można osiągnąć, wykorzystując odpowiednio skonfigurowany program ERP.

Jaki program wybrać do wsparcia zarządzania produkcją?

Koordynacja produkcji jest znacznie łatwiejsza, jeśli firma zdecyduje się na wdrożenie systemu ERP z modułem MRP. Dzięki temu przedsiębiorstwo zyskuje pełną kontrolę nad kluczowymi procesami.