BOM (Bill Of Materials) w produkcji

Bill of Materials to pojęcie doskonale znane wszystkim specjalistom biorącym udział w procesie produkcyjnym. Zestawienie materiałów to nie tylko prosta lista surowców i półproduktów niezbędnych do realizacji konkretnego zamówienia. To przede wszystkim sposób na zwiększenie rentowności produkcji.

Przeczytaj, czym dokładnie jest BOM, kto go potrzebuje i w jaki sposób program do zarządzania produkcją ułatwia zarządzanie wspiera sporządzanie BOM-ów?

Czego dowiesz się z tego artykułu:

Bill of Materials to podstawowy dokument w każdej firmie produkcyjnej dotyczący wymagań niezbędnych dla wyprodukowania danego wyrobu. Z naszego artykułu dowiesz się:

• Czym dokładnie jest BOM i jakie pełni funkcje,
• Jak jest zbudowany BOM.
• Jakie są rodzaje BOM i czym MBOM różni się od SBOM.
• Dlaczego warto wybierać system zarządzania produkcją, który obsługuje technologię BOM.

Czym jest Bill of Materials?

BOM (ang. Bill of Materials) to kompletne zestawienie materiałowe obejmujące listę materiałów produkcyjnych niezbędnych do wykonania danego wyrobu. W praktyce BOM przybiera postać rozgałęzionej struktury o strukturze hierarchicznej lub rozbudowanego arkusza kalkulacyjnego, który uwzględnia takie wartości, jak:

1. liczba sztuk danego towaru,
2. jednostka, w jakiej wyrażony jest dany towar, np. sztuki lub metry kwadratowe,
3. numer seryjny części według oznaczeń producenta,
4. koszt jednostkowy towaru,
5. koszt całkowity towaru będący iloczynem liczby sztuk i kosztu jednostkowego.

Wykaz materiałów sporządzany na potrzeby BOM obejmuje najczęściej:

• surowce,
• komponenty,
• półprodukty,
• poszczególne elementy,
• narzędzia.

Dlaczego BOM materiałowy jest tak istotny?

Wykonanie danego wyrobu wymaga zaangażowania określonych zasobów. Jeśli firmie zależy, aby produkcja przebiegała maksymalnie efektywnie, niezbędne jest precyzyjne przeliczenie — jeszcze na etapie projektowania — czego dokładnie będzie potrzebował zakład, aby ukończyć produkcję minimalizując przy tym koszty i zwiększając efektywność. BOM produkcyjny jest ważny z kilku względów.

Przede wszystkim pozwala na zarządzanie zapasami magazynowymi. Przedsiębiorca ma pewność, że firma dysponuje niezbędną ilością materiałów i narzędzi potrzebnych do wykonania zamówienia. W razie potrzeby natomiast uzupełnia deficyty z wyprzedzeniem, aby uniknąć niepotrzebnych przestojów w produkcji.

Spis materiałów niezbędnych do wytworzenia produktu końcowego umożliwia też precyzyjne harmonogramowanie produkcji. Planowanie uwzględnia obciążenie poszczególnych gniazd roboczych i całych łańcuchów produkcyjnych.

Zwarta struktura zestawienia materiałowego pozwala na racjonalne zarządzanie kosztami produkcji. Kupowane są jedynie elementy niezbędne, a odpadów powstaje jak najmniej. Dzięki temu cały proces produkcji ma wyższą rentowność, a prowadzenie działalności gospodarczej opłaca się bardziej.

Wreszcie zestawienie surowców i materiałów pełni funkcję komunikacyjną między poszczególnymi działami, np. produkcją, a logistyką i magazynem. Taki dokument zawiera wszystkie informacje na temat złożoności produktu, więc nie powstają ewentualne wątpliwości, które trzeba by wyjaśniać międzywydziałowo. Mniej dylematów oznacza większą efektywność produkcji.

Jak jest zbudowane drzewo struktury wyrobu BOM?

BOM pozwala wizualizować zapotrzebowanie na poszczególne komponenty wielowymiarowo, w zależności od stopnia złożoności produktu. Pod tym kątem wyróżnia się dwa rodzaje planów. Pierwszy z nich to tzw. single-level BOM. Pojawia się on przy wytwarzaniu prostych produktów, jak meble, czy wyroby metalowe. W tym przypadku z reguły wystarczający będzie jeden wykaz materiałów, ponieważ cała produkcja nie jest na tyle złożona, aby konieczne stało się dalsze dzielenie produkcji.

Drugi typ zestawienia to tzw. multi-level Bill of Materials. Wyodrębnia on podzespoły niezbędne w produkcji na przynajmniej kilku różnych etapach. Strukturę multi-level BOM można przedstawić na przykładzie produkcji samochodu. W takiej sytuacji wzajemna zależność poziomów mogłaby wyglądać następująco:

• BOM level 0 – samochód,
• BOM level 1 – silnik, skrzynia biegów, zawieszenie przednie i tylne, hamulce, układ wydechowy, nadwozie,
• BOM level 3 dla skrzyni biegów — wał wejściowy, koła zębate, wałek sprzęgłowy, wałek pośredni, wodzik, synchronizator, wałek główny i wał wyjściowy.

Z jakimi rodzajami BOM stykają się przedsiębiorcy?

Bill of Materials może występować w kilku wariantach. Czym różnią się one między sobą?

Manufacturing Bill of Materials

Zawiera kompletną listę części niezbędnych do wyprodukowania danego produktu. Oprogramowanie do zarządzania produkcją posługuje się określeniem BOM w tym kontekście.

Service Bill of Materials

Service BOM to lista wszystkich podzespołów, które wymagają regularnych przeglądów i systematycznej naprawy lub wymiany, aby utrzymać dane urządzenie w pełnej sprawności. Ma znaczenie przede wszystkim dla działu technicznego, ewentualnie użytkowników końcowych.

Sales Bill of Materials

Obejmuje wykaz komponentów, które mogą pojawić się w materiałach sprzedażowych, np. katalogach.

Engineering Bill of Materials

Określa, w jaki sposób produkt został zaprojektowany przez inżynierów. Uwzględnia aspekt w większym stopniu designu, niż produkcyjny. Pozwala określić już na wczesnym etapie prac, ile będzie kosztowała produkcja i czy w ogóle jest rentowna.

W jaki sposób oprogramowanie dla firm produkcyjnych HermesSQL wspiera BOM?

Planowanie produkcji z systemem ERP wyposażonym w moduł MRPII jest dużo prostsze. Decydując się na wykorzystanie platformy Hermes SQL, możesz szczegółowo opisać każdy rodzaj technologii, jaki wykorzystasz w produkcji. Uwzględnisz nie tylko surowce, półprodukty i zamienniki, ale też przypiszesz poszczególne zadania do konkretnych maszyn i pracowników. Program do planowania produkcji pozwala na precyzyjne zarządzanie poszczególnymi czynnościami i dokładne planowanie etapów produkcji. Wbudowane funkcje harmonogramowania pozwolą ustalić orientacyjny koszt i czas produkcji już na samym początku.

Dużą zaletą jest możliwość uploadowania do systemu załączników, z których wynika dokładny skład produktu, jak rysunki techniczne, karty produktowe i instrukcje.

Korzyści z wdrożenia systemu ERP dla firm produkcyjnych

Oprogramowanie klasy Enterprise Resource Planning, które wspiera obsługę technologii BOM, znacząco ułatwia optymalizowanie działalności. Kompleksowa obsługa wszystkich najważniejszych obszarów powoduje, że znajdują się one pod ścisłą kontrolą. W ten sposób zwiększysz wydajność produkcji, ograniczysz straty materiałowe i lepiej wykorzystasz zasoby.

Wsparcie zarządzania poprzez generowanie różnego rodzaju analiz, raportów i zestawień daje wgląd w rentowność procesu na jego każdym etapie. Zyskasz szczegółowe informacje, które pozwolą na podejmowanie trafnych decyzji biznesowych.

Wybierając do współpracy narzędzie HermesSQL otrzymujesz platformę z nowoczesnym interfejsem, który ułatwia zarządzanie organizacją nawet osobom bez profesjonalnego przeszkolenia.

Wykonanie danego produktu bez dostępu do BOM-ów w sposób efektywny obecnie jest praktycznie niemożliwe. Sprawdź nowoczesne rozwiązanie od Humansoft, by rozwijać swoją działalność i zwiększyć wydajność operacyjną swojej firmy.