Zdolność produkcyjna – czym jest?

Określenie, ile pracy może faktycznie wykonać Twój zakład produkcyjny, to w terminologii przemysłowej zdolność produkcyjna. Przeczytaj, jak ją określić i dlaczego jest to ważne na etapie planowania harmonogramu zadań.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

Znajomość zdolności produkcyjnej jest kluczowa dla każdej firmy, która dąży do optymalnego wykorzystania zasobów. Przeczytaj:

• Czym jest zdolność produkcyjna i dlaczego powinieneś ją znać?
• Co wpływa na zdolność produkcyjną?
• W jaki sposób wdrożenie systemu ERP ułatwia zarządzanie zasobami.

Czym jest zdolność produkcyjna?

Zdolność produkcyjna oznacza maksymalną ilość produktu, jaką firma jest w stanie wytworzyć w określonym czasie zgodnie z określonymi standardami jakości. Obliczanie wielkości zdolności produkcyjnej wymaga ustalenia wielu czynników, w tym:

• rezerw zasobów,
• stopnia obciążenia maszyn,
• efektywności pracy operatorów,
• płynności łańcucha dostaw.

Załóżmy, że Twoja firma produkuje meble i jest w stanie złożyć 50 stołów w ciągu godziny przy założeniu, że wszystkie gniazda pracują z maksymalną efektywnością. Wielkość zdolności produkcji w ujęciu godzinowym będzie więc wynosiła 50.

W zależności od horyzontu czasowego planowania zdolność produkcyjną można określać godzinowo, dobowo, tygodniowo, miesięcznie lub nawet rocznie. Wszystko zależy od strategii, jaką przedsiębiorstwo stosuje na etapie harmonogramowania i tworzenia planów MPS (Master Production Schedule).

Dlaczego określenie zdolności produkcyjnej jest istotne?

Hipotetyczną zdolność produkcyjną wylicza się przede wszystkim po to, aby móc ustalić, czy przedsiębiorstwo wykorzystuje maksymalną wielkość produkcji, a jeżeli nie, dlaczego tak się dzieje. Często świadomość rezerw produkcyjnych i tzw. wąskich gardeł pozwala lepiej zoptymalizować procesy.

W praktyce znajomość zdolności produkcyjnej determinuje odpowiedź na pytanie o to, czy Twoja firma może przyjąć jeszcze jedno zlecenie. Brak świadomości co do wielkości zdolności produkcyjnej może skutkować:

• niedoszacowaniem produkcji i marnotrawstwem zasobów,
• przeszacowaniem produkcji i niezadowoleniem klienta spowodowanym nieterminową realizacją zamówienia.

Określenie produktywności zakładu ma kluczowe znaczenie we wszystkich zakładach produkcji seryjnej i masowej. Przydaje się w branży meblarskiej, AGD/RTV, motoryzacyjnej, chemicznej, budowlanej.

Hipotetyczna a nominalna zdolność produkcyjna – czym się różnią?

Wartość zdolności produkcyjnej można ujmować dwojako. W ujęciu teoretycznym oznacza liczbę egzemplarzy produktu możliwą do wykonania w idealnych warunkach. Ujęcie nominalne odnosi się do optymalnych warunków technicznych. W praktyce idealną wartość produkcyjną dobrze jest znać, ale dla efektywnego planowania produkcji większe znaczenie ma wartość nominalna. Dlaczego?

1. Każda maszyna wymaga okresowej konserwacji i przerwy w pracy.
2. Nawet najbardziej doświadczony operator może popełnić błąd.
3. Nie wszystkie czynniki związane z ustalaniem mocy produkcyjnych masz pod kontrolą. Nawet jeśli Twój zakład funkcjonuje doskonale, może zawieść dostawca materiałów lub mogą się wydarzyć sytuacje nieprzewidziane, takie jak klęska żywiołowa.

Czynniki wpływające na zdolność produkcyjną

Na zdolność produkcyjną wpływa wiele różnych czynników. Przyjrzyjmy się tym najważniejszym – jak je mierzyć, a co ważniejsze, jak je zmieniać?

Wykorzystanie czasu pracy

Stopień wykorzystania czasu pracy pozwala określić, ile czasu jest faktycznie poświęcane na produkcję, a ile na inne czynności, takie jak na przykład przezbrojenie maszyny, transport materiałów, a nawet przestój.

Efektywność wykorzystania maszyn i urządzeń

Do określenia mocy produkcyjnej potrzebny jest pomiar tego, czy maszyny w zakładzie pracują efektywnie względem swoich możliwości. Każde urządzenie ma z góry założoną liczbę cykli pracy w danej jednostce czasu, a także określoną częstotliwość serwisowania. Korzyść płynąca z przekroczenia tych wartości w celu przyspieszenia produkcji jest krótkoterminowa.

Zwykle szybko okazuje się, że nadmierne obciążenie maszyn powoduje awarie i nieplanowane przestoje, których często można było uniknąć.

Efektywność produkcji ludzkiej

Pomimo coraz powszechniejszej robotyzacji i rozpowszechniania się nowych technologii czynnik ludzki nadal w wielu branżach jest niemożliwy do zastąpienia. Wydajność poszczególnych pracowników różni się jednak między sobą. Bywa także zmienna nawet u tej samej osoby. Dlatego przy ustalaniu zdolności produkcyjnej warto uwzględniać wartości średnie i przyglądać się nieplanowanym spadkom efektywności.

Wskaźnik zużycia surowców

Kolejnym probierzem zdolności produkcyjnej jest wskaźnik zużycia surowców. W wielu przypadkach może on być zoptymalizowany poprzez zastosowanie nowszej lub innej technologii albo odmiennego sposobu planowania. Optymalizacja zużycia surowców następuje dzięki precyzyjnemu definiowaniu struktury wyrobu (BOM) oraz śledzeniu odchyłek zużycia w systemie klasy ERP zamiast w arkuszach kalkulacyjnych.

Zdolność produkcyjna a park maszynowy

Kluczowy wpływ na zdolność produkcyjną ma jakość wykorzystanych maszyn i urządzeń. Im bardziej nowoczesny sprzęt (o większych możliwościach) jest wykorzystywany w zakładzie, tym większa liczba produktów może zostać wytworzona w danym czasie.

W praktyce wymiana parku maszynowego jest operacją kosztowną i trudną do przeprowadzenia tak, aby nie oddziaływała na proces produkcji.

Lepsze rezultaty przynosi często wdrożenie innowacyjnych technologii. To może być sztuczna inteligencja, robotyka, urządzenia IoT wyposażone w czujniki, które komunikują się ze sobą, ale także system ERP wyposażony w moduły optymalizujące produkcję.

Jak systemy ERP wspierają maksymalizację zdolności produkcyjnej?

Nowoczesne systemy klasy Enterprise Resource Planning zapewnia modułową budowę. Jeśli zależy Ci, aby platforma wspierała przede wszystkim produkcję i monitorowała pełne wykorzystanie mocy produkcyjnych, należy wyposażyć ją w moduł MRP II. Przyjrzyjmy się, w jaki sposób system ERP wspiera organizację pracy w zakładzie na przykładzie HermesSQL.

Rodzaje produkcji

System ERP powinien umożliwiać monitorowanie produkcji realizowanej w różnych wariantach, takich jak model dyskretny, procesowy, mieszany, na zamówienie lub na magazyn. Dzięki temu cały proces organizacji pracy jest w większym stopniu dopasowany do specyfiki prowadzonej działalności.

Planowanie i harmonogramowanie produkcji

Utrzymanie wysokiej wydajności produkcji wymaga dobrego planowania. Tworzenie planów produkcji typu master, harmonogramowanie poszczególnych zadań z wykorzystaniem wykresu Gantta oraz rejestracja zdarzeń produkcyjnych i czasu pracy tworzy podział zadań i umożliwia efektywne zarządzanie personelem.

Kontrola jakości

Dla efektywnej produkcji niezbędne jest też kontrolowanie jakości dostarczanych surowców i materiałów na wszystkich etapach produkcji. Dzięki temu wiesz, że każdy egzemplarz produktu, który trafia do wysyłki, jest zgodny ze specyfikacją.

Zarządzanie łańcuchem dostaw, magazynami i logistyką

System HermesSQL jest też fabrycznie wyposażony w moduł WMS. To rozwiązanie służące do zarządzania logistyką magazynową i lokalizacjami. Jest to moduł i możesz go nabyć w każdej chwili .

Wybierając system ERP, upewnij się, czy może zostać dopasowany do specyfiki Twojej branży. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj konsultantów z firmy Humansoft.