30 lat na rynku
01 lipca 2021
S艂ownik poj臋膰 produkcyjnych. Kt贸re z nich znasz?
Strona g艂贸wna Blog S艂ownik poj臋膰 produkcyjnych. Kt贸re z nich znasz?
01 lipca 2021

S艂ownik poj臋膰 produkcyjnych. Kt贸re z nich znasz?

Poni偶ej przedstawiamy list臋 poj臋膰 produkcyjnych, z kt贸rymi na co dzie艅 spotykaj膮 si臋 nasi specjali艣ci prowadz膮cy rozmowy i wdro偶enia w firmach produkcyjnych.

Znajomo艣膰 ich pozwala nam zrozumie膰 specyfik臋 dzia艂ania zak艂adu produkcyjnego. To dzi臋ki wiedzy i du偶emu do艣wiadczeniu, jeste艣my w stanie zaproponowa膰 klientom konkretne rozwi膮zania dopasowane do ich potrzeb. Zapraszamy do sprawdzenia definicji poj臋膰 produkcyjnych.

Szukasz programu ERP do zarz膮dzania produkcj膮? Dowiedz si臋 wi臋cej o HermesSQL

ACT (Average Cycle Time) – 艢redni czas cyklu produkcyjnego liczony jako 艣rednia dla danego wyrobu w jednostce czasu

APS (Advanced Planning add Sheduling) – Zaawansowane planowanie i harmonogramowanie stosowane przy planowaniu logistyki i produkcji w horyzoncie kr贸tko, 艣rednio i d艂ugoterminowym. APS cz臋sto generuje i pozwala na ocen臋 r贸偶norodnych scenariuszy, z kt贸rych jeden jest wybierany jako plan oficjalny. Pozwala tak偶e na obs艂ug臋 planowania w czasie rzeczywistym oraz obs艂ug臋 funkcji ATP (Available To Promise) 鈥 dost臋pne do rozdysponowania i CTP (Capable To Promise) mo偶liwe do zrealizowania. Podstawowe sk艂adowe APS to zwykle:

  • planowanie finansowe,
  • planowanie materia艂owe z minimalizacj膮 poziomu zapas贸w,
  • planowanie produkcyjne z uwzgl臋dnieniem dost臋pno艣ci zasob贸w produkcyjnych,
  • harmonogramowanie produkcji,
  • planowanie transportu.

ATO (Assemble To Order) – Monta偶 na zam贸wienie

Bilansowanie obci膮偶e艅 stanowiska pracy – W planowaniu: por贸wnywanie zaplanowanych harmonogramem obci膮偶e艅 z mo偶liwo艣ciami produkcyjnymi stanowiska.

BOM (Bill of Materials) – Zestawienie materia艂owe opisuj膮ce struktur臋 wyrobu 鈥 lista sk艂adnik贸w wchodz膮cych bezpo艣rednio do rozpatrywanego produktu.
Dla produkcji dyskretnej jest to lista zawieraj膮ca materia艂y, surowce i podzespo艂y (p贸艂produkty) ni偶szego rz臋du, pochodz膮ce z zakupu, kooperacji lub produkcji w艂asnej. Struktura gotowego wyrobu opisuj膮ca ca艂o艣ciowo jego budow臋 mo偶e mie膰 wiele poziom贸w i powstaje dynamicznie poprzez 艂膮czenie w procesie rozwijania struktur jednopoziomowych, poziom po poziomie.
Dla produkcji procesowej jest receptur膮 czyli wykazem sk艂adnik贸w, formu艂膮, wzorem, przepisem normuj膮cym zestaw sk艂adnik贸w okre艣lonego typu. W odr贸偶nieniu od 鈥瀞pecyfikacji materia艂owej鈥, kt贸ra r贸wnie偶 jest wykazem sk艂adnik贸w, lecz niedopuszczaj膮cym odchyle艅, receptura charakteryzuje si臋 pewnym stopniem niedookre艣lenia.

Centrum robocze (Work Center) – Og贸lnie 鈥 zesp贸艂 stanowisk roboczych zgrupowanych pod k膮tem przydzielanych zada艅 produkcyjnych. W polskiej terminologii jego odpowiednikiem jest najcz臋艣ciej gniazdo produkcyjne. Mo偶e r贸wnie偶 oznacza膰 wydzia艂 produkcyjny, lini臋 produkcyjn膮.

CRP (Capacity Requirement Planning) – Planowanie zdolno艣ci produkcyjnych

CT (Cycle Time) – Czas cyklu produkcyjnego. Patrz: Cykl produkcyjny

Cykl produkcyjny – Okres przebiegu procesu produkcyjnego, czyli czas od rozpocz臋cia tego procesu do jego zako艅czenia i przekazania gotowego wyrobu do dyspozycji odbiorcy. Sk艂adniki cyklu:

  • czas trwania operacji cyklu produkcyjnego (Cp)
  • czas przerw w realizacji operacji procesu produkcyjnego (Cr)

Czas pracy maszyny (stanowiska)

  • Kalendarzowy 鈥 liczba dni w roku * liczba godzin doby
  • Nominalny 鈥 uwzgl臋dnia zmianowo艣膰 produkcji oraz dni wolne
  • Efektywny 鈥 nominalny pomniejszony o czas planowanych przestoj贸w
  • Rzeczywisty 鈥 liczba godzin wykorzystania maszyny (stanowiska produkcyjnego).

Czas jednostkowy – Patrz: tj

Czas przygotowawczo 鈥 zako艅czeniowy – Patrz: tpz

Czas taktu – Patrz: TT 鈥 Takt time

Cz臋艣膰 – Sk艂adnik wyrobu wykonany z jednego lub r贸偶nych materia艂贸w, kt贸re s膮 po艂膮czone ze sob膮 w spos贸b nieroz艂膮czny

Dokumentacja technologiczna – Zbi贸r dokument贸w zawieraj膮cych informacje konieczne do realizacji procesu technologicznego

DTO (Design To Order) – Produkcja na indywidualne zlecenie obejmuj膮ca projektowanie oraz wykonanie. Termin cz臋sto u偶ywany do produkcji jednostkowej, realizowanej na indywidualne zam贸wienie.

Dzie艅 (czas) operacyjny – Dzie艅 (czas), w kt贸rym prowadzona jest dzia艂alno艣膰 produkcyjna, w odr贸偶nieniu od czasu czy dni wolnych.

ETO (Engineering To Order) – Patrz: DTO

Fantom (Phantome BOM) – Pozorna pozycja asortymentowa, kt贸rej nie mo偶na wytworzy膰, magazynowa膰 ani fakturowa膰. Np. pozycja 鈥濩z臋艣ci elektryczne鈥 zdefiniowana jako fantom, sk艂ada si臋 z wi膮zki przewod贸w, uchwyt贸w mocuj膮cych itp. Same komponenty zdefiniowane s膮 jako osobne pozycje magazynowe. W trakcie otwierania zlecenia na wyr贸b gotowy, do listy materia艂owej wyrobu wpisywane jest rozwini臋cie struktury pozycji fantom. Czasami jest konieczne, by tzw. komplety mog艂y by膰 magazynowane (np. zestaw monta偶owy z艂o偶ony z czterech k贸艂 + ko艂paki i 艣ruby). Zestawy takie mog膮 by膰 wydawane do produkcji jako ilo艣ci zbiorcze sk艂adnik贸w, a dla cel贸w serwisowych jako komplety.

Forma organizacji produkcji – Form臋 organizacji produkcji okre艣la spos贸b powi膮zania stanowisk roboczych w zakresie wszystkich wytwarzanych na nich wyrob贸w. Okre艣lana jest przez dwa kryteria:

  • sta艂o艣膰 kierunk贸w przep艂ywu 艣rodk贸w pracy (Patrz: Produkcja potokowa / niepotokowa)
  • r贸wnomierno艣膰 tego przep艂ywu pomi臋dzy poszczeg贸lnymi stanowiskami roboczymi (Patrz: R贸wnomierno艣膰, Rytmiczno艣膰 produkcji)

FR (Failure Rate) – Cz臋stotliwo艣膰 wyst臋powania uszkodze艅, awarii w ramach poszczeg贸lnych urz膮dze艅 lub linii produkcyjnych. Wyra偶ana jest liczb膮 uszkodze艅 w jednostce czasu (np. na godzin臋 lub dob臋). Odwrotno艣ci膮 FR jest MTBF

Genealogia produktu – Kontrolowanie partii produkcyjnych pozwala 艣ledzi膰 pochodzenie gotowego wyrobu od surowca po produkt finalny, od dostawcy do odbiorcy ko艅cowego.

G艂贸wny Harmonogram Produkcji – D艂ugo- lub 艣redniookresowy harmonogram produkcji, kt贸ry steruje obs艂ug膮 planowania zapotrzebowania materia艂owego MRP.

Gniazdo produkcyjne – Grupa stanowisk roboczych, najcz臋艣ciej jednorodna pod wzgl臋dem wykonywanych operacji technologicznych.

Harmonogram produkcyjny – Szczeg贸艂owy plan obci膮偶e艅 stanowisk pracy

Harmonogramowanie kombinowane – W procesie harmonogramowania stosuje si臋 艂膮cznie obie metody planowania: w prz贸d i w ty艂. Np. w celu szybkiej realizacji rozpocz臋tych zlece艅 produkcyjnych i wysokiego obci膮偶enia stanowisk roboczych, dla zlece艅 aktualnie realizowanych przeprowadza si臋 harmonogramowanie w prz贸d. Natomiast dla zlece艅 nierozpocz臋tych, w celu zmniejszenia wysokich zapas贸w produkcji w toku, przeprowadza si臋 harmonogramowanie wstecz.

Harmonogramowanie w prz贸d – Ustalenie daty rozpocz臋cia zlecenia produkcyjnego i wszystkich operacji w najwcze艣niejszym mo偶liwym momencie.

Harmonogramowanie w ty艂 – Budowanie harmonogramu pocz膮wszy od wymaganej daty zako艅czenia realizacji zlecenia. System wyznacza konieczny termin rozpocz臋cia zlecenia i wszystkich jego operacji.

HMI (Human Machine Interface) – Interfejs Cz艂owiek 鈥 Maszyna. Cz臋艣膰 maszyny, kt贸ra umo偶liwia operatorowi sterowanie maszyna oraz wizualizuje aktualny stan maszyny.

I/OC (Input / Output Control) – I/OC (Input / Output Control) – Sterowanie obci膮偶eniem stanowisk produkcyjnych

INV (Inventory Transaction System) – Transakcje przep艂yw贸w materia艂owych.

Just-in-Time (JiT) – 鈥濪ok艂adnie na czas鈥 system produkcyjny typu pull, w kt贸rym ka偶dy produkt wykonywany jest na konkretne zam贸wienie. G艂贸wne cechy JiT to:

  • ilo艣膰 鈥 produkowanie ilo艣ci dok艂adnie zgodnej z zam贸wieniem,
  • terminowo艣膰- dotrzymywanie dok艂adnego terminu dostawy,
  • jako艣膰 鈥 produkcja bez brak贸w.

Karta technologiczna, technologia – Zlecenia produkcyjne mog膮 tworzy膰 kilka partii wyrob贸w, ka偶d膮 z w艂asnym oznaczeniem. Czasem jedna partia produkcyjna jest tworzona przez kilka zlece艅. Kontrolowanie partii pozwala na okre艣lenie, na kt贸re zlecenie i do kt贸rych partii wyrob贸w zosta艂y u偶yte jakie materia艂y oraz p贸艂produkty, jakie by艂y ich parametry (np. producent, data wa偶no艣ci itp.) oraz jakie s膮 numery seryjne tych partii. Szczeg贸lnym przypadkiem partii jest partia licz膮ca sobie jedn膮 sztuk臋 o konkretnym numerze seryjnym. Numer seryjny mo偶e by膰 nadawany w procesie produkcji lub przenoszony z zewn膮trz.

KPI (Key Performance Indicators) – Kluczowe Wska藕niki Efektywno艣ci

LM (Lean Management) – Szczup艂e zarz膮dzanie 鈥 zarz膮dzanie, kt贸rego celem jest uproszczenie wszystkich przep艂yw贸w w przedsi臋biorstwie.

Logistyka produkcji – Czynno艣ci, kt贸re s膮 zwi膮zane z zaopatrzeniem procesu produkcji w stosowne towary (surowce, materia艂y pomocnicze i eksploatacyjne, tak偶e p贸艂wyroby i cz臋艣ci z zakupu) oraz z przekazywaniem p贸艂wyrob贸w i wyrob贸w gotowych do magazynu zbytu.

LP (Lean Production) – Odchudzona (optymalna) produkcja. Smuk艂a produkcja jest to podej艣cie do produkcji, w kt贸rym k艂adzie si臋 nacisk na minimalizacj臋 wykorzystania wszystkich zasob贸w w艂膮czaj膮c w to czas. Zak艂ada to identyfikacj臋 i eliminacj臋 dzia艂a艅 nie przynosz膮cych warto艣ci dodanej w sferze projektowania, produkcji, zarz膮dzania 艂a艅cuchem dostaw oraz kontakt贸w z klientami.

Macierz kwalifikacji, matryca polikompetencji – Kartoteka zawieraj膮ca kwalifikacje pracownicze wymagane do realizacji konkretnego wyrobu. Ka偶dy wpis w macierzy kwalifikacji oznacza, czy dany pracownik ma wymagane kwalifikacje do produkcji danego wyrobu oraz okre艣la priorytet pracownika, kt贸ry jest wykorzystywany podczas dobierania pracownik贸w do sk艂adu zmian

Macierz przezbroje艅 – Kartoteka zawieraj膮ca informacje o niezb臋dnych czasach przygotowawczo-zako艅czeniowych w przypadku przezbrojenia stanowiska roboczego pod inn膮 operacj臋. Macierz przezbroje艅 jest wykorzystywana do obliczania wymaganych tpz podczas procesu harmonogramowania zlece艅 produkcyjnych

Marszruta technologiczna – Jest to szczeg贸艂owy zbi贸r informacji opisuj膮cych spos贸b wyprodukowania danego wyrobu. Obejmuje on informacje o operacjach, kt贸re nale偶y wykona膰, ich kolejno艣膰, stanowiska robocze oraz normy czasowe tpz i tj. W niekt贸rych przypadkach marszruta technologiczna zawiera r贸wnie偶 dane o narz臋dziach, wymaganych kwalifikacjach pracownik贸w niezb臋dnych do wykonania poszczeg贸lnych operacji technologicznych, kontroli jako艣ci, pr贸bach, badaniach itp. Ka偶dy krok w marszrucie technologicznej to jedna operacja, wykonywana zazwyczaj na jednym stanowisku roboczym, przez jednego lub kilku pracownik贸w na jednej b膮d藕 kilku maszynach.

Materia艂 – Wej艣ciowy przedmiot pracy, podlegaj膮cy przetworzeniu podczas procesu produkcyjnego.

MES (Manufacturing Execution System) –聽System Realizacji Produkcji 鈥 system informatyczny dostarczaj膮cy informacji o przebiegu procesu produkcyjnego.

Mo偶liwo艣膰 godzinowa – Liczba wyrob贸w, jakie stanowisko jest w stanie wyprodukowa膰 w ci膮gu godziny.

MPS (Master Production Schedule) – Patrz: G艂贸wny Harmonogram Produkcji

MPS (Master Production Sheduling) – Modu艂 ERP harmonogramowania produkcji

MRP I (Material Requirement Planning) – Planowanie potrzeb materia艂owych przedsi臋biorstwa

MRP II (Manufacturing Resource Planning) – Planowanie zasob贸w produkcyjnych przedsi臋biorstwa. Rozszerzenie MRP I o planowanie produkcji, finanse, kadry i marketing. Dodano w niej sprz臋偶enia zwrotne pomi臋dzy wykonywanymi zadaniami a obszarem planowania.

MRP III (Money Resource Planning) – Planowanie zasob贸w finansowych 鈥 MRP II poszerzony o controlling, rachunek koszt贸w i rachunkowo艣膰 zarz膮dcz膮.

MTBF (Mean Time Between Failures) – 艢redni czas bezawaryjno艣ci. Odwrotno艣ci膮 wska藕nika MTBF jest FR 鈥 cz臋stotliwo艣膰 wyst臋powania awarii.

MTO (Make To Order) – Produkcja wg specyfikacji klienta, kt贸ry zwykle zamawia wyroby przedsi臋biorstwa z wykorzystaniem istniej膮cych wariant贸w i opcji w wyrobach wykonywanych w seryjnie. Jest to produkcja jednostkowa, zleceniowa lub powtarzalna z du偶膮 liczb膮 wariant贸w i opcji. Wyroby s膮 konfigurowane wg zam贸wie艅 klient贸w. Tym terminem okre艣la si臋 tak偶e produkcj臋 na zlecenie.

MTS (Make To Stock) – Produkcja na magazyn

MTTR (Mean Time To Repair) – 艢redni czas od zg艂oszenia awarii do rozpocz臋cia jej naprawy

Nak艂adanie si臋 operacji technologicznych – Jest to uruchomienie produkcji na stanowisku nast臋pnym po wykonaniu jedynie cz臋艣ci operacji na stanowisku bie偶膮cym. Dzi臋ki przebiegowi produkcji 鈥瀗a zak艂adk臋鈥 skraca si臋 cykl produkcji wyrobu. Najcz臋艣ciej wykorzystywane w produkcji zleceniowej, ma艂o lub 艣rednioseryjnej.

OEE (Overall Equipment Effectiveness) – Ca艂kowita Efektywno艣膰 Maszyn i Urz膮dze艅. Pokazuje jakim procentem teoretycznie mo偶liwej do uzyskania efektywno艣ci charakteryzuje si臋 badana maszyna, urz膮dzenie lub linia produkcyjna.

Operacja technologiczna – Cz臋艣膰 procesu technologicznego wykonywana na jednym stanowisku roboczym, na jednym przedmiocie lub grupie przedmiot贸w, bez przerw na realizacj臋 innych prac.

OPT (Optimized Production Technology) – Metoda sterowania produkcj膮 OPT skupia si臋 ona na poprawie efektywno艣ci produkcji oraz maksymalizacji wyniku produkcyjnego poprzez eliminacj臋 w膮skich garde艂 w procesie produkcji.

PAC (Production Activity Control) – Sterowanie produkcj膮

Partia produkcyjna – Liczba detali wykonywanych w 艣cis艂ej kolejno艣ci przy jednorazowym nak艂adzie czasu przygotowawczo 鈥 zako艅czeniowego tpz.

PDM (Product Data Management) – Zarz膮dzanie danymi produktu

Planowanie operacyjne – Kr贸tkookresowe planowanie produkcji, charakteryzuj膮ce si臋 du偶ym poziomem szczeg贸艂owo艣ci, wysok膮 elastyczno艣ci膮 podejmowania decyzji i korzystaj膮ce z zasob贸w wewn臋trznych przedsi臋biorstwa.

Planowanie produkcji – Ustalenie przep艂ywu strumienia przedmiot贸w pracy przez poszczeg贸lne kom贸rki produkcyjne w okresach kalendarzowych wraz z bie偶膮c膮 kontrol膮 oraz regulowaniem tego strumienia.

PLC (Programmable Logic Controller) – Programowalny Sterownik Logiczny

PLM (Product Lifecycle Management) – Proces zarz膮dzania ca艂ym cyklem 偶ycia produktu od koncepcji wyrobu przez opracowanie konstrukcyjno 鈥 technologiczne, produkcj臋, serwis produktu a偶 do utylizacji. Zwykle zawiera w sobie mo偶liwo艣膰 utrzymywania aktualno艣ci dokumentacji z wszelkimi jej zmianami.

Pozycje magazynowe typu 鈥瀎antom鈥 – Patrz: Fantom

P贸艂fabrykat, p贸艂produkt, p贸艂wyr贸b – Cz臋艣ciowo przetworzony, lecz nie wyko艅czony przedmiot pracy. Wyr贸b prosty celowo niewyko艅czony (np. odlew, odkuwka) podlegaj膮cy dalszej obr贸bce lub wyroby proste, z kt贸rych sk艂ada si臋 wyr贸b gotowy.

Proces produkcyjny – Proces obejmuj膮cy dzia艂ania wykonywane dla wytworzenia wyrob贸w w danym przedsi臋biorstwie produkcyjnym. Wyroby wytwarzane s膮 z materia艂贸w, p贸艂fabrykat贸w, cz臋艣ci lub zespo艂贸w. Proces produkcyjny obejmuje procesy:

  • technologiczny,
  • kontroli jako艣ci,
  • transportu,
  • magazynowania,
  • konserwacji,
  • remontu, itp.

Proces technologiczny – Zbi贸r operacji technologicznych niezb臋dnych do wytworzenia wyrobu w okre艣lonych i uprzednio zdefiniowanych warunkach produkcyjnych (technologia, struktura wyrobu, konieczne zasoby). Podstawowa cz臋艣膰 procesu produkcyjnego, w kt贸rej podejmowane s膮 dzia艂ania maj膮ce na celu uzyskanie 艣ci艣le okre艣lonych w艂a艣ciwo艣ci, kszta艂t贸w, wymiar贸w przedmiot贸w pracy lub ustalenie w艂a艣ciwych po艂o偶e艅 cz臋艣ci lub zespo艂贸w w wyrobie.

Produkcja – Przystosowanie i przemiana przedmiot贸w pracy w wyr贸b, dokonana za pomoc膮 艣rodk贸w pracy, z udzia艂em ludzkiej si艂y roboczej.

Produkcja aparaturowa – Wyst臋puje np. w przemy艣le farmaceutycznym, chemicznym. Zbli偶ony typ produkcji do produkcji ci膮g艂ej.

Produkcja aparaturowa – Wyst臋puje np. w przemy艣le farmaceutycznym, chemicznym. Zbli偶ony typ produkcji do produkcji ci膮g艂ej.

Produkcja ci膮g艂a – Wyst臋puje np. w przemy艣le spo偶ywczym, chemicznym czy kosmetycznym, maj膮 w niej zastosowanie technologie proces贸w ci膮g艂ych. Zamiast partii produkcyjnej wyst臋puje partia lub wsad przetwarzany jednocze艣nie w kotle lub aparaturze, ograniczony przez pojemno艣膰 pojemnika lub technologi臋. Zlecenia produkcyjne zwykle musz膮 by膰 wielokrotno艣ci膮 wsadu. Czasem mo偶liwe jest przetwarzanie niepe艂nego wsadu z ilo艣ci surowca mniejszej ni偶 pe艂ny wsad, je艣li jest to technologicznie wykonalne. Na wyj艣ciu procesu produkcyjnego otrzymuje si臋 zwykle jeden wyr贸b podstawowy, jeden lub kilka tzw. koprodukt贸w 鈥 produkt贸w przydatnych do dalszej obr贸bki czy handlu, maj膮cych sw膮 warto艣膰 oraz produkty uboczne, zwykle odpady, kt贸re generuj膮 koszty na utylizacj臋.

Produkcja dyskretna – Produkcja wyr贸偶niaj膮cych si臋 i zliczalnych jednostek wyrob贸w.

Produkcja jednostkowa – Produkcja realizowana na zlecenie klient贸w. Konstrukcja i technologia s膮 zwykle indywidualne, powtarzalno艣膰 produkcji jest niewielka lub 偶adna.

Produkcja masowa – Jest produkcj膮 powtarzaln膮 na ta艣mach produkcyjnych lub liniach zorganizowanych przedmiotowo. Mo偶e to by膰 produkcja i monta偶 wyrob贸w w wielu wariantach i opcjach. No艣nikiem koszt贸w jest pozycja asortymentowa.

Produkcja mieszana – Wyst臋puje w przedsi臋biorstwach, w kt贸rych pocz膮tkowe etapy produkcji to produkcja procesowa, gdzie otrzymuje si臋 p贸艂produkty lub produkty. Nast臋pnie, na etapie produkcji dyskretnej, produkty te s膮 konfekcjonowane i nape艂nia si臋 nimi opakowania takie jak butelki lub beczki.

Produkcja na zlecenie – Ma miejsce w贸wczas, gdy odbiorca zleca wykonanie partii wyrob贸w wed艂ug standardowej, uprzednio opracowanej dokumentacji. Zlecenia mog膮 by膰 okresowo powtarzalne. Rachunek koszt贸w pos艂uguje si臋 indywidualnym zleceniem klienta jako no艣nikiem koszt贸w. Cz臋sto produkcj臋 na zlecenie okre艣la si臋 jako 鈫 MTO.

Produkcja niepotokowa – Kierunek przebiegu przedmiot贸w pracy pomi臋dzy stanowiskami roboczymi jest zmienny. Ka偶de stanowisko robocze mo偶e wsp贸艂pracowa膰 z r贸偶nymi stanowiskami, kolejno艣膰 operacji technologicznych mo偶e by膰 zmienna. Por贸wnaj: Produkcja potokowa.

Produkcja podstawowa – Realizacja zada艅 produkcyjnych, do kt贸rych zosta艂o powo艂ane przedsi臋biorstwo.

Produkcja pomocnicza – Produkcja wspomagaj膮ca realizacj臋 produkcji podstawowej.

Produkcja potokowa – Kierunek przebiegu przedmiot贸w pracy pomi臋dzy stanowiskami jest sta艂y 鈥 stanowiska robocze rozmieszczone s膮 w kolejno艣ci odpowiadaj膮cej poszczeg贸lnym etapom przebiegu procesu technologicznego. Por贸wnaj: Produkcja niepotokowa.

Produkcja procesowa – Proces produkcyjny polegaj膮cy zwykle na mieszaniu r贸偶nych sk艂adnik贸w w celu otrzymania wyrobu gotowego. Po zako艅czeniu procesu nie da si臋 odzyska膰 poszczeg贸lnych sk艂adnik贸w produkcyjnych w procesie demonta偶u. Patrz: Produkcja ci膮g艂a

Produkcja seryjna – Patrz: Typ organizacji produkcji seryjny

Przestoje, typy przestoj贸w – S艂ownik zdefiniowanych typ贸w przestoj贸w maszyn i urz膮dze艅 maj膮cych wp艂yw na cykl produkcji. Przestoje mog膮 by膰 planowane i nieplanowane.

Przezbrojenie – Operacja maj膮ca na celu przygotowanie stanowiska roboczego do realizacji innego typu operacji technologicznej.

PTO (Production To Order) – Termin stosowany zamiennie z MTO. Okre艣la produkcj臋 na zlecenie (zam贸wienie).

PTO (Project To Order) – Patrz: DTO

Pull system – System ci膮gniony. W systemie Pull, produkcja jest ci膮gniona (ssana) od zam贸wienia klienta. Produkt dostarczony do klienta to jednocze艣nie sygna艂, 偶e wyr贸b opu艣ci艂 magazyn i musi zosta膰 zast膮piony przez nowy produkt (nale偶y go wyprodukowa膰). Za pomoc膮 np. kart Kanban, podobna informacja przechodzi od stanowiska do stanowiska 鈥 przez ca艂膮 produkcj臋. Pull system likwiduje czas oczekiwania, zapasy i nadprodukcj臋. Jest jedn膮 z podstaw Just-in-Time.

Push system – System pchaj膮cy 鈥 przeciwie艅stwo Pull. Produkt jest wpychany w proces produkcyjny na podstawie planu, niezale偶nie od tego, czy by艂 zam贸wiony. Generuje to zapasy i nadprodukcj臋.

R贸wnomierno艣膰 produkcji – Wytwarzanie w r贸wnych jednostkach czasu jednakowych wielko艣ci produkcji, co zwi膮zane jest z r贸wnomiernym roz艂o偶eniem w czasie nak艂ad贸w materia艂owych i pracy ludzkiej oraz r贸wnomiernym wykorzystaniem maszyn i urz膮dze艅.

RTT (Real Takt Time) – Rzeczywisty 艣redni czas potrzebny na wyprodukowanie wyrobu / partii wyrob贸w w jednostce czasu. W naliczeniach uwzgl臋dnia si臋 rzeczywisty czas produkcji (uwzgl臋dniaj膮cy wszystkie przerwy, jakie mia艂y miejsce w toku produkcji).

Rytm produkcji – Patrz: Takt produkcji

Rytmiczno艣膰 produkcji – Wy偶sza forma r贸wnomierno艣ci produkcji. Odnosi si臋 do produkcji o wy偶szym stopniu powtarzalno艣ci organizowanej na spos贸b potokowy.

Rzeczywisty czas taktu – Patrz: RTT 鈥 Real Takt Time

SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) – System nadzoruj膮cy przebieg procesu technologicznego lub produkcyjnego. Jego zadania to: zbieranie aktualnych danych o procesie (pomiar贸w), ich wizualizacja i archiwizacja oraz sterowanie procesem i generowanie alarm贸w.

Seria produkcyjna – Liczba wyrob贸w wytwarzana bez d艂u偶szych przerw w produkcji (np. cz臋艣膰 partii produkcyjnej pomi臋dzy jednym w艂膮czeniem a wy艂膮czeniem maszyny)

SFC (Shop Floor Control) – Sterowanie obszarem bezpo艣rednio produkcyjnym (鈥瀢arsztatem produkcyjnym鈥).

SMED (Single Minute Exchange Die) – Szybkie Przezbrajanie Maszyn 鈥 technika d膮偶膮ca do zminimalizowania czasu przezbroje艅 przez wydzielenie tzw. przezbrojenia zewn臋trznego, kt贸re mo偶e by膰 realizowane przy pracuj膮cej maszynie i przezbrojenia wewn臋trznego, kt贸re wymaga wy艂膮czenia maszyny.

SOP (Sales & Operations Planning) – Planowanie Sprzeda偶y i Produkcji (planowanie d艂ugookresowe)

SRS (Scheduled Recceipt Subsystem) – Podsystem sterowania zleceniami w ERP

Standardowy czas taktu – Patrz : Czas taktu

Stanowisko brygadowe – Stanowisko pracy obs艂ugiwane przez brygad臋 produkcyjn膮 (posiadaj膮ce wi臋cej ni偶 jednego operatora), jedno鈥 lub wielomaszynowe

Stanowisko robocze – Stanowisko pracy wyposa偶one w maszyny i urz膮dzenia jednego rodzaju i spe艂niaj膮ce podobn膮 funkcj臋.

Stanowisko wielowarsztatowe – Stanowisko pracy wyposa偶one w wi臋cej ni偶 jedn膮 maszyn臋, obs艂ugiwane przez jednego lub wielu operator贸w.

Struktura wyrobu – Informacja technologiczna, zawieraj膮ca zestawienie materia艂owo-ilo艣ciowe niezb臋dne do wykonania danego wyrobu. Struktura wyrobu zawiera si臋 w karcie technologicznej.

System produkcyjny – Zamiana wchodz膮cych czynnik贸w (materia艂贸w i surowc贸w, p贸艂produkt贸w, cz臋艣ci i zespo艂贸w) w gotowe wyroby o odpowiedniej warto艣ci dla klient贸w dzi臋ki kwalifikowanej pracy ludzkiej i czynnikom wytwarzania oraz dostarczenie tych wyrob贸w klientom i roztaczanie serwisowej opieki nad sprzedanymi wyrobami.

System produkcyjny 鈥 otoczenie – Bli偶sze: zaopatrzenie, gospodarka magazynowa, produkcja, dystrybucja, obs艂uga klienta (w tym posprzeda偶na), transport wewn臋trzny i zewn臋trzny, gospodarka odpadami, utylizacja, system informacyjny, itd. Dalsze: banki, infrastruktura, uwarunkowania prawne, konkurencja itp.

System wytw贸rczy – Jest celowo zaprojektowanym uk艂adem materialnym, energetycznym i informacyjnym eksploatowanym przez cz艂owieka i s艂u偶膮cym do wytwarzania okre艣lonych produkt贸w w celu zaspokajania r贸偶norodnych potrzeb konsument贸w.

Takt produkcji – Okres powtarzalno艣ci partii produkcyjnej.

Technologia alternatywna – Procesy alternatywne wykorzystuje si臋 w贸wczas, gdy proces podstawowy jest niedost臋pny, np. w przypadku awarii maszyny lub gdy dostarczony materia艂 jest inny ni偶 typowy. W贸wczas proces technologiczny realizuje si臋 wg technologii alternatywnej (na innych maszynach, z inn膮 struktur膮 materia艂ow膮). W przypadku produkcji procesowej mo偶e istnie膰 wiele r贸偶nych proces贸w alternatywnych 鈥 receptur do wyboru zale偶nie od ustawienia parametr贸w aparatury i jako艣ci surowc贸w.

Technologia grupowa – Technologia grupowa pozwala na 艂膮czenie partii pojedynczych wyrob贸w w grupy technologicznie podobne, kt贸re mog膮 by膰 wytwarzane wsp贸lnie ze wzgl臋du na takie same operacje technologiczne. Polega na ustaleniu typowego procesu technologicznego dla rodziny podobnych wyrob贸w. Je艣li cz臋艣膰 operacji technologicznych przy produkcji r贸偶nych produkt贸w jest zbli偶ona do operacji technologicznych innych produkowanych wyrob贸w mo偶na je zgrupowa膰 i w ten spos贸b produkowa膰 je w jednej partii produkcyjnej (np. zgrupowanie toczenia wa艂k贸w o tej samej 艣rednicy lecz r贸偶nej d艂ugo艣ci na tej samej obrabiarce bez konieczno艣ci jej przezbrajania). Dzi臋ki temu uzyskuje si臋 obni偶enie koszt贸w jednostkowych wyrobu przy zachowaniu elastyczno艣ci produkcji. Warunkiem podstawowym jest okre艣lenie technologicznie podobnych grup wyrob贸w.

Zaletami technologii grupowej jest:
  • skr贸cenie cyklu produkcyjnego
  • uproszczone planowanie i sterowanie produkcj膮
  • mniejszy poziom zapas贸w
  • zwi臋kszona efektywno艣膰 maszyn i urz膮dze艅.

tj. czas jednostkowy – Czas jednostkowy; jest okre艣lany zgodnie z przewidzian膮 norm膮 na wykonanie operacji dla jednej jednostki wyrobu.

TOC (Theory of Constraints) – Teoria ogranicze艅 鈥 metoda zarz膮dzania w膮skimi gard艂ami w procesie produkcji, w kt贸rej dla zr贸wnowa偶enia przep艂yw贸w r贸偶nicuje si臋 wielko艣ci partii produkcyjnej.

TPC (Tooling Planning and Control) – Planowanie i zarz膮dzanie narz臋dziami i pomocami warsztatowymi (Gospodarka Narz臋dziowa).

TPM (Total Preventive Maintenance) – Kompleksowe Prewencyjne Utrzymanie Ruchu

TPM (Total Productivity Management) – Kompleksowe Zarz膮dzanie Sprawno艣ci膮 Maszyn

tpz, czas przygotowawczo-zako艅czeniowy – Czas przygotowawczo 鈥 zako艅czeniowy : czas niezb臋dny do przygotowania stanowiska roboczego do wykonania operacji i jej zako艅czenia. Wyst臋puje on tylko raz dla ca艂ej partii produkcyjnej wytwarzanych wyrob贸w (detali) i nie zale偶y od liczby wykonywanych sztuk. W jego zakres wchodz膮 nast臋puj膮ce czynno艣ci: zapoznanie si臋 z dokumentacj膮 technologiczn膮 niezb臋dn膮 do wykonania danej operacji, pobranie oprzyrz膮dowania normalnego i specjalnego, uzbrojenie maszyny, a po wykonaniu serii wyrob贸w: rozbrojenie maszyny, zdanie oprzyrz膮dowania, zdanie obrobionych detali.

TQM (Total Quality Management) – Kompleksowe Zarz膮dzanie Jako艣ci膮

Traceability – Monitorowanie produktu oraz jego pochodzenia na wszystkich etapach 艂a艅cucha dostaw. Patrz: Genealogia produktu.

TT (Takt Time) – 艢redni czas z jakim produkowany jest wyr贸b / partia wyrob贸w w jednostce czasu.

Typ organizacji produkcji – System organizacji produkcji na stanowiskach roboczych obejmuj膮cy zesp贸艂 stosowanych 艣rodk贸w i metod produkcji wyrob贸w, okre艣lany przez stopie艅 specjalizacji poszczeg贸lnych stanowisk.

Typ organizacji produkcji jednostkowy – Na stanowisku roboczym dominuje niepowtarzaj膮ce si臋 lub powtarzaj膮ce si臋 nieregularnie wykonywanie nieograniczonej liczby operacji.

Typ organizacji produkcji masowy – Na stanowisku roboczym wykonywana jest tylko jedna, 艣ci艣le okre艣lona operacja i wyr贸b.

Typ organizacji produkcji seryjny –聽Na stanowisku roboczym wykonywane jest okresowe wytwarzanie oznaczonej serii jednakowych wyrob贸w:

  • wielkoseryjne (2 do 10 operacji)
  • 艣rednioseryjne (10 do 20 operacji)
  • ma艂oseryjne (20 do 30 operacji)

UPH (Units per Person per Hour) – Ilo艣膰 sztuk wykonanych w ci膮gu godziny przez pracownika (wydajno艣膰 godzinowa pracownika).

Wyr贸b gotowy – Wyr贸b, kt贸ry nie podlega dalszej obr贸bce lub monta偶owi w rozpatrywanym systemie produkcyjnym. Przedmiot pracy stanowi膮cy ko艅cowy wynik procesu produkcyjnego.

Zabieg technologiczny – Cz臋艣膰 operacji technologicznej, realizowana przy pomocy tych samych 艣rodk贸w technologicznych i przy niezmienionych parametrach obr贸bki.

Zadanie godzinowe – Liczba wyrob贸w wynikaj膮ca z planu produkcyjnego, jaka ma zosta膰 wyprodukowana przez stanowisko w ci膮gu godziny.

Zadanie produkcyjne, zadanie – Dowolne zadanie, kt贸re jest harmonogramowane na operacyjnym planie produkcji. Najcz臋艣ciej jest to odwzorowanie operacji (technologicznej lub kontroli), jako konkretnej pozycji marszruty w kontek艣cie partii produkcyjnej, ale tak偶e przezbrojenia, przestoje planowane, awarie, itp.

Zesp贸艂 – Zbi贸r cz臋艣ci po艂膮czonych w taki spos贸b, 偶e tworz膮 sk艂adnik wyrobu o okre艣lonej funkcji.

Zlecenie produkcyjne, zlecenie – Zlecenie Produkcyjne 鈥 dokument okre艣laj膮cy, jaki wyr贸b b臋dzie produkowany, w jaki spos贸b (na podstawie karty technologicznej), w jakiej ilo艣ci i na kiedy ma by膰 wyprodukowany, na podstawie wymaganej daty realizacji.

Szukasz programu ERP do zarz膮dzania produkcj膮?

Przeczytaj tak偶e
09 lipca 2021
Program ERP dla produkcji 鈥 Jak usprawni膰 zarz膮dzanie 鈥炁俛艅cuchem dostaw鈥?
Zobacz wi臋cej
24 listopada 2022
Wdro偶enie systemu ERP w firmach produkcyjnych [PODCAST]
Zobacz wi臋cej
15 lipca 2021
Wdro偶enie systemu ERP 鈥 w kt贸rym momencie najlepiej to zrobi膰?
Zobacz wi臋cej