Business Intelligence: Jak skutecznie wizualizować dane?

Odpowiednia wizualizacja jest kluczowa do przeprowadzania skutecznej analizy danych i podejmowania trafnych decyzji biznesowych.

Wizualizacja i analiza danych to dwa powiązane ze sobą procesy w zakresie interpretacji danych. Analiza obejmuje systematyczne badanie zbiorów danych w celu odkrycia wzorców, relacji i spostrzeżeń. Natomiast wizualizacja koncentruje się na przedstawieniu wyników w formacie wizualnym przy użyciu wykresów, diagramów i dashboardów. 

Odnalezienie nieprawidłowości lub nietypowych zachowań w szeregu niczym nie wyróżniających się liczb jest niezwykle trudne. Znacznie lepiej przyswojona zostanie informacja w formie kształtów i kolorów, która od razu skupia uwagę na tym, co jest istotne.

Wizualizacja danych umożliwia więc szybkie i łatwe zauważenie pojawiających się trendów, a co za tym idzie zrozumienie wzorców i relacji, które mogłyby pozostać pominięte w przypadku pracy na surowych liczbach. Dobrze zaprojektowana wizualizacja zamienia liczby w zrozumiałą informację biznesową, która przyciąga i zatrzymuje uwagę użytkownika w sposób skuteczniejszy niż zrobiłaby to tabela czy arkusz kalkulacyjny.

Powody, dla których warto wizualizować dane

Interpretacja danych przedstawionych w postaci liczb w tabeli jest bardzo trudna. Forma graficzna pozwala wyrazić najważniejsze prawidłowości i tendencje, a jej zastosowanie wzmacnia i uatrakcyjnia przekaz. Wizualizacje danych:

• przekazują w prosty sposób złożone informacje,
• pomagają zorientować się w ogólnej charakterystyce zjawiska,
• wspierają identyfikowanie korelacji i wartości odstających,
• umożliwiają wyciąganie znaczących wniosków ze złożonych zbiorów danych,
• ułatwiają porównanie i są pomocne w interpretacji,
• lepiej przykuwają uwagę użytkownika,
• pomagają w zapamiętaniu informacji,
• usprawniają komunikację,
• stanowią narzędzie uniwersalne, gdyż są zrozumiałe dla każdego.

Pięć głównych form wizualizacji danych to: 

• Wykresy – Przedstawiają dane liczbowe w formie graficznej (np. słupkowe, liniowe, kołowe). Ułatwiają analizę trendów i porównań.
• Mapy – Pokazują dane w ujęciu przestrzennym podkreślając wzorce i zależności przestrzenne. Idealne do wizualizacji lokalizacji, zasięgu lub natężenia zjawisk geograficznych.
• Tabele – Ustrukturyzowana forma prezentacji danych. Format idealny do szczegółowego porównania wartości, analizy oraz odwoływania się do danych.
• Infografiki – Łączą wykresy, ikony i tekst. Przekazują informacje w atrakcyjny i przystępny sposób.
• Dashboardy – Zintegrowane panele pokazujące w czasie rzeczywistym kluczowe wskaźniki (KPI) i dane danych biznesowych w sposób czytelny i zwięzły. Mają na celu zapewnienie szybkiego wglądu w istotne dane zaprezentowane w jednym miejscu z wielu źródeł. Pomagają w szybkim podejmowaniu decyzji.

Jaka wizualizacja danych będzie najlepsza?

Istnieje wiele sposobów wizualizacji, które można wykorzystać do przedstawienia danych. Jednak nie wszystkie z nich sprawdzą się na każdym zbiorze. Należy więc dopasować odpowiednią formę prezentacji do posiadanych danych.

Wskazówka – oko ludzkie bez liczenia widzi maksymalnie do 5 obiektów

Drugą kwestią jest fakt, że nie wszystkie wizualizacje są tak samo odbierane przez oko ludzkie. W niektórych przypadkach może być trudno ocenić różnicę wielkości np. w wizualizacjach 3D. Może to prowadzić do pomyłek, bo wielkości tak przedstawione mogą zostać różnie zinterpretowane.

Kluczem do sukcesu jest dobranie odpowiedniej wizualizacji do danych. Nie jest to łatwe zadanie, bo każdy zbiór danych należy ocenić indywidualnie, a to zajmuje czas. Niektóre rozwiązania Business Intelligence potrafią samodzielnie na podstawie zbioru danych zaproponować odpowiednią formę ich wizualizacji.

Jak przedstawiać liczby na dashboardach?

Czasami konieczne jest przedstawienie wskaźników w formie liczb. Te niestety są ciężkie do interpretacji przez oko ludzkie. Zwiększenie rozmiaru i zmiana koloru sprawią, że z ciągu liczb znacznie łatwiej będzie odnaleźć interesujące nas informacje.

Wskazówka – dane zawsze należy prezentować w kontekście

Na dashboardach zarządczych nie należy umieszczać zbyt dużo danych. Ograniczenie ich ilości do najważniejszych wskaźników pozwala na szybsze dokonanie analizy i wyciągnięcie wniosków.

Jak przedstawiać liczby na dashboardach?

• Używaj zaokrągleń – zamiast 1 234 567 pokazuj 1,23 mln, jeśli nie jest potrzebna precyzja do jednej sztuki.
• Stosuj odpowiednie formatowanie – używaj separatorów tysięcy, jednostek (zł, %, szt.) i skrótów, np. tys., mln.
• Unikaj nadmiaru miejsc po przecinku – pokazuj tylko tyle, ile jest potrzebne do zrozumienia różnicy.
• Wyróżniaj najważniejsze liczby – np. pogrubieniem, większym fontem lub kolorem (oszczędnie!).
• Grupuj liczby w logiczne sekcje – ułatwia to szybkie skanowanie wzrokiem.
• Kontekst to podstawa – pokazuj liczby w porównaniu do celu, poprzedniego okresu lub średniej.
• Używaj wykresów tam, gdzie liczby nie wystarczą – np. trendów, rozkładów czy udziałów procentowych.
• Nie przeładowuj dashboardu cyframi – mniej znaczy więcej, jeśli chodzi o czytelność.

Jak używać kolorów w wizualizacjach?

Należy mieć na uwadze, że kolorystyka wykorzystana w wizualizacjach może przekazać różny komunikat. Wynika to z faktu, że znaczenie kolorów jest odmienne w różnych tradycjach kulturowych. Ma to szczególne znaczenie w międzynarodowych korporacjach.

Jeśli natomiast wizualizacje danych będą oglądane przez konkretną nację należy dostosować kolorystykę do jej znaczeń. Projektując kolory na dashboardzie warto wtedy wspomóc się gotowymi paletami. Dla przykładu poniżej paleta brytyjska, niemiecka i hiszpańska. Pomimo bliskiego położenia tych krajów widać znaczne różnice nie tylko w odcieniu, ale także w nasyceniu poszczególnych barw.

*źródło: https://flatuicolors.com/palette/defo

W przypadku projektowania dashboardu dla międzynarodowych korporacji najkorzystniej będzie użyć tzw. uniwersalną paletę, z której korzysta m.in. Google.

*źródło: https://flatuicolors.com/palette/defo

Innym problemem związanym z wykorzystaniem kolorów jest fakt, że u około 8% mężczyzn i blisko 1% kobiet występują wrodzone zaburzenia rozpoznawania barw i najczęściej dotyczą widzenia barw w osi czerwono-zielonej. Warto zatem wizualizacje opatrzeć dodatkowym oznaczeniem, które rozwieje wszelkie wątpliwości.

Kolorem można oznaczyć zarówno miary, wymiary jak i wyrażenia. Zastosowanie techniki podążaj za kolorem (na różnych obiektach kolor oznacza to samo np. województwo mazowieckie) pozwala szybko zidentyfikować konkretną rzecz na całym dashboardzie analitycznym.

Jak używać kolorów w wizualizacjach?

• Kolory tylko tam, gdzie mają znaczenie – używaj ich do podkreślania kluczowych informacji, nie jako ozdobnika.
• Utrzymuj spójność kolorów – ten sam kolor powinien zawsze oznaczać to samo (np. zielony = wzrost, czerwony = spadek).
• Nie nadużywaj palety – ogranicz się do 3–5 kolorów, by uniknąć chaosu i ułatwić odbiór.
• Zadbaj o kontrast i czytelność – tło i tekst muszą być łatwe do odczytania.
• Unikaj intensywnych barw w tle – tło powinno być neutralne, by nie odciągało uwagi od danych.
• Zastosuj kolory intuicyjnie – np. czerwony dla alarmu, zielony dla sukcesu, niebieski dla neutralnych danych.
• Uwzględnij osoby z daltonizmem – unikaj zestawień czerwony–zielony bez dodatkowych oznaczeń (np. ikon, etykiet).
• Testuj odbiór wizualizacji – sprawdź, czy kolorystyka faktycznie pomaga w interpretacji danych.

Dobre praktyki do zastosowania

Odpowiednie opracowanie wizualizacji pomaga przekształcić ogromne ich zbiory w jasną, zrozumiałą informację biznesową oraz wykreować przydatne spostrzeżenia, które bezpośrednio wpływają na zwiększenie wydajności, przychodów i zysków.

• Jeden temat = jeden dashboard – skup się na konkretnej tematyce, aby nie przeciążać użytkownika informacjami.
• Zawsze rozmawiaj z użytkownikami – ich potrzeby i oczekiwania są kluczowe dla skutecznego raportowania.
• Dashboardy muszą odpowiadać na pytania użytkowników – prezentowane dane powinny wspierać podejmowanie decyzji.
• Nigdy nie prezentuj surowych danych – pokazuj przetworzone informacje, które mają znaczenie.
• Skup się na najważniejszych KPI – wybieraj wskaźniki, które rzeczywiście mierzą efektywność i postęp.
• Kolory stosuj tylko do podkreślenia kluczowych informacji – unikaj chaosu i zachowaj czytelność.
• Zadbaj o intuicyjną nawigację – użytkownik powinien szybko i łatwo dotrzeć do potrzebnych informacji.

Jeśli chcesz osiągnąć lepszą wizualizację danych w swojej organizacji,
skontaktuj się z nami.